TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, dün Türkiye’nin dört bir yanında “Talebimiz Geleceğimiz” gündemiyle eylem yaptı. Eylemlerin Ankara ayağı, Kızılay Selanik Caddesi’nde gerçekleşti. Mühendisler, ellerinde balonlar ve dövizlerle hazır bulunurken, eyleme TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Ekber Çakar da katıldı. Mühendisler adına basın açıklamasını TMMOB İnşaat Mühendisler Odası Ankara Şubesi Başkanı Ahmet Onur Özergene yaptı.
Özergene, yaptığı açıklamada, “Sabrımız tükendi! Yıllardır izlenen politikalar, mühendislik hizmetlerini kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak yalnızca bir maliyet kalemine indirgemiştir. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakat geri plana itilmiş; mühendislik emeği değersizleştirilmiş, mesleki yetkinlik ve bağımsızlık zayıflatılmıştır. Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür. Oysa mühendislik bir formalite değildir! Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir. Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir” dedi.
Mesleğin tarihin en ağır ekonomik ve mesleki sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu vurgulayan Özergene, kamuda çalışan mühendislerin hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakıldığını, yetersiz istihdam, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamaların kamunun mühendislik kapasitesini zayıflattığını söyledi. Özergene, özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücretlere, uzun çalışma saatlerine ve güvencesiz istihdama ‘mahkum edildiğini’ anlattı. Özergene, “Genç meslektaşlarımızın gelecekleri, mühendislik eğitiminde nitelik ve istihdam ihtiyacı gözetilmeksizin sürdürülen uygulamalar ile belirsizliğe sürüklenerek işsizliğe mahkûm edilmekte, kadın meslektaşlarımız ise istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede ayrımcılıkla karşılaşmaktadır. Mevzuattaki düzenlemeler nedeniyle meslektaşlarımız sahip oldukları yetkilerle orantısız sorumluluklar altında bırakılmakta, mesleki sorumlulukların kapsamına ve süresine ilişkin belirsizlikler, görevlerini tamamladıktan yıllar sonra bile ağır hukuki yaptırımlarla karşı karşıya bırakılmalarına neden olmaktadır” ifadelerini kullandı.
Deprem yargılamalarına ilişkin de konuşan Özergene, “Gerçek sorumluların tespitinden uzaklaşılarak, imar aflarının, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi ve denetimi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçları, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince gözetilmeksizin ağır ve orantısız biçimde meslektaşlarımızın üzerine yüklenmektedir” diye konuştu. Depremin yıkıcı sonuçlarının bilimsel planlamayla azaltılmasının mümkün olduğunu söyleyen Özergene, “Ne var ki ülkemizin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanteri hâlâ bulunmamaktadır. Milyonlarca yurttaşımız, yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürmektedir. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırılmıştır. Yapılar kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmemekte, taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler ve zamanla oluşan hasarlar sistematik biçimde izlenmemektedir. Oysa güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır! Bir yurttaşın yaşadığı, satın aldığı veya kiraladığı binanın güvenliğini bilmesi en doğal hakkıdır. Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor?” dedi.
Mühendisler olarak isteklerini sıralayan Özergene, şunları söyledi:
“Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmeli; TMMOB'nin bu alandaki belirleme ve denetleme yetkisi yasal güvenceye kavuşturulmalıdır. SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılması sağlanmalı; kayıt dışı çalışmaya, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama son verilmelidir. Kamu mühendislerinin ücretleri ve özlük hakları iyileştirilmeli; ek gösterge, tazminat ve ek ödemeler emekliliğe yansıtılmalıdır. Kamuda taşeronlaşmaya ve güvencesiz istihdama son verilmeli, teknik kadrolar güçlendirilmeli, mühendis istihdamı artırılmalı ve atamalarda liyakat esas alınmalıdır. Genç mühendislerin işsizliğini azaltacak planlı istihdam politikaları uygulanmalı; mesleğe başlangıçta eğitim, deneyim olanakları sağlanmalıdır. Emekli mühendislerin aylıkları insan onuruna yaraşır bir yaşam düzeyine yükseltilmelidir. Deprem yargılamalarında, bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sistemi oluşturulmalı ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemeleri kurulmalıdır. Şantiye şefliği tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti hâline getirilmeli, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirmeye son verilerek her şantiyeye bir şef tanımlanmalıdır. Ülkemizin yapı stoku envanteri derhal çıkarılmalı; riskli yapılar bilimsel yöntemlerle belirlenmeli, güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmaları rant değil, can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmelidir.”
Daha sonra konuşan Ali Ekber Çakar da, “Ülkemizde yıllardır uygulanan neoliberal politikalar, meslektaşlarımızın çalışma ve yaşam koşullarını giderek ağırlaştırmaktadır. Artan hayat pahalılığı, işsizlik ve güvencesiz çalışma koşullarıyla karşı karşıyayız. Mühendislik, mimarlık ve şehir plancılığı, doğrudan toplum yaşamını etkileyen hizmetlerdir. Emeğin değersizleştirilmesi, halkın can güvenliğinin değersizleştirilmesidir. 6 Şubat depremleri, bunun sonuçlarını bir kez daha acı bir şekilde göstermiştir. Bu nedenle odamızın talepleri, yalnızca meslektaşlarımızın haklarıyla sınırlı değildir. Halkımızın güvenliğinin gereğidir” dedi.
Mühendisler, açıklamanın sonunda ellerindeki balonları gökyüzüne bıraktı.
