İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen patlama ve yangının ardından işçi sağlığı ve iş güvenliği tartışmaları sürüyor.
YENİ Parti Sivas Milletvekili Ulaş Karasu, HABAŞ tesislerinde yaşanan iş cinayetlerinin münferit olaylar olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek konuyu TBMM gündemine taşıdı.
Karasu, olayların tüm yönleriyle araştırılması amacıyla 10 ayrı bakanlığa soru önergesi hazırladı.
Karasu’nun soru önergelerinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına iş güvenliği denetimleri, taşeron sistemi ve işveren sorumlulukları soruldu.
Adalet Bakanlığına adli soruşturmalar ve geçmiş davalar, İçişleri Bakanlığına işyeri ruhsatları ve yerel idare denetimleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ise çevre izinleri ile büyük endüstriyel kaza risklerine ilişkin sorular yöneltildi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından yatırım teşvikleri ve teknik güvenlik yatırımları, Hazine ve Maliye Bakanlığından şirkete sağlanan kamu kaynakları hakkında bilgi istendi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına doğal gaz ve enerji altyapısının güvenliği, Sağlık Bakanlığına yaralıların tedavi süreçleri ve acil müdahale kapasitesi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına mağdur ailelere yönelik destekler, Ticaret Bakanlığına ise şirket yönetiminin hukuki durumu ve ticaret sicili kayıtları soruldu.
Karasu, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) verilerine de dikkat çekti.
İSİG verilerine göre 2025 yılında en az 2 bin 105, 2026 yılının ilk 10 ayında ise en az 1930 işçi çalışırken yaşamını yitirdi.
HABAŞ tesislerinde son 19 günde meydana gelen üç ayrı olayda toplam 19 işçinin yaşamını yitirdiğine ilişkin verilerin de araştırılması gerektiğini belirten Karasu, geçmiş iş cinayetlerinden neden ders çıkarılmadığının açıklanmasını istedi.
Karasu, HABAŞ’ın 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’nda kamu kaynaklı vergi indirimleri, krediler ve teşviklerin toplamının 18,27 milyar TL olarak açıklandığını hatırlattı.
Aynı raporda 2025 yılında kayıp günlü iş kazalarının 229’a, alt işveren çalışanlarındaki kazaların ise 83’e yükseldiğine dikkat çeken Karasu, kamu desteğinden yararlanan şirketlerin iş güvenliği performansının da denetlenmesi gerektiğini söyledi.
Teşviklerin işçi sağlığı ve güvenliği kriterlerine bağlanması gerektiğini savunan Karasu, “Hükümetin görevi yalnızca yatırımcıya teşvik vermek, üretimi ve ihracatı artırmak değildir. Hükümetin birinci görevi insan hayatını korumaktır” dedi.
Karasu, şöyle konuştu:
“Bir şirkete milyarlarca liralık kamu desteği sağlanırken, o şirkette çalışan işçilerin yaşamını korumak için hangi denetimlerin yapıldığı da açıklanmalıdır. İşçiler hayatını kaybettikten sonra soruşturma başlatmak elbette gereklidir. Ancak asıl sorulması gereken, bu insanlar ölmeden önce hangi önlemlerin alındığı ve geçmiş iş cinayetlerinden neden ders çıkarılmadığıdır.”
Karasu, sorunun yalnızca HABAŞ’la sınırlı olmadığını belirterek Türkiye’deki tüm demir-çelik fabrikaları ile çok tehlikeli sınıfta yer alan sanayi tesislerinin denetlenmesi gerektiğini söyledi.
Taşeron sisteminin yarattığı risklerin giderilmesini ve işveren sorumluluğunun güçlendirilmesini isteyen Karasu, “İşçinin can güvenliği bir maliyet kalemi değildir. İnsan hayatı hiçbir şirketin kâr hesabından daha değersiz değildir. İş cinayetlerini önlemek devletin görevidir” ifadelerini kullandı.
