Sağlık sorunlarına çözüm arayan yurttaşlar, doktora veya eczacıya danışmadan yapay zekâ sohbet robotlarından ilaç önerisi alabiliyor. Ancak kişinin hastalık geçmişi ve kullandığı ilaçlar bilinmeden yapılan öneriler; yanlış doz, ilaç etkileşimi, doz aşımı olasılığı ve ciddi yan etki riski taşıyor.
İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu üyesi eczacı Özben Özge Yüksel, aynı ilacın bir kişiye yarar sağlarken başka bir kişinin hastalığını ağırlaştırabileceğini, hatta hayati tehlike yaratabileceğini söyledi.
Alerjiler, kronik hastalıklar, gebelik ve emzirme döneminin ilaç seçiminde belirleyici olduğunu vurgulayan Yüksel, yaygın kullanılan parasetamolün bile yüksek dozda ciddi karaciğer hasarına yol açabileceğini belirtti.
Baş ağrısında kullanılan ibuprofen, naproksen ve diklofenak gibi ilaçların mide-bağırsak kanaması geçmişi olanlarda kanama riskini artırabileceğini anlatan Yüksel, böbrek hastalığı veya sıvı kaybı yaşayanlarda da böbrek hasarına neden olabileceğini kaydetti. Bu ilaçların gebeliğin son üç ayında risk taşıdığına dikkat çekti. Ani başlayan, çok şiddetli veya nörolojik belirtilerin eşlik ettiği baş ağrılarında ise acil değerlendirme gerektiğini söyledi.
Mide yanması, bulantı ve hazımsızlığın her zaman basit bir mide rahatsızlığı olmadığını belirten Yüksel, bilinçsiz kullanılan mide ilaçlarının tanıyı geciktirebileceğini ifade etti. Bu şikâyetlerin ülser, Helicobacter pylori enfeksiyonu, safra kesesi ve pankreas hastalıklarıyla ilişkili olabileceğini, kalp krizinin de bazen mide ağrısı ve bulantıyla kendini gösterebileceğini söyledi.
Kilo kaybı, yutma güçlüğü, siyah dışkılama veya kanlı kusma gibi belirtilerde hekime başvurulmasını istedi.
Yapay zekânın ilaçların kullanım alanları ve yan etkileri hakkında bilgi verebildiğini ancak bu bilgilerin kişiye uygunluğunu garanti edemediğini belirten Yüksel, eczacıların hastanın kullandığı ilaçları, sağlık durumunu ve risklerini birlikte değerlendirdiğini vurguladı.
“Standart” bir dozun böbrek fonksiyonları bozulmuş kişiler için uygun olmayabileceğini hatırlatan Yüksel, sohbet robotlarından alınan ilaç önerilerinin doğrudan uygulanmaması, hekim veya eczacıya danışılarak doğrulanması gerektiğini söyledi.
