Medeni Kanunu'nun 100. yılı nedeniyle dün, Laiklik Meclisi ve Türkiye İnsan Hakları Kurumu (TİHAK) ortaklığında “Cumhuriyet, Yurttaşlık ve Laiklik” başlıklı sempozyum, Ankara Barosu Toplantı Salonu'nda düzenlendi.
Sempozyum; Türkiye İnsan Hakları Kurumu (TİHAK) Vakfı Başkanı Oğuz Gemalmaz, Laiklik Meclisi Sözcüsü Umut Kuruç ve Ankara Barosu Başkanı Av. Elçin Özge Şimşek Çağlayan'ın açılış konuşmasıyla başladı.
Açılış konuşmalarında; Medeni Kanunu'nun Türk halkının uygarlık seviyesine yükselmesinde, kadınların sosyal, ekonomik ve siyasal haklarının kazanılmasında ve laiklikliğin toplumsal düzenin uygulanmasında ilerici bir adım olduğu, özellikle kadınların mevcut mücadelesinde Medeni Kanun'un önemli bir zemin oluşturduğu vurgulandı.
Açılış konuşmasında Laiklik Meclisi Sözcüsü Umut Kuruç; "Medeni Kanunumuz cumhuriyetin laik hukuk temelidir. Ümmet, teba yerine yurttaşlardan oluşan bir toplumsal yapının hukuki kuruluşu ve güvencesidir.
Yurttaşlık temeli, toplumsal hakların ve bu hakları daha ileri taşıyabilme bilinci ve iradesinin varlığını sağlar. Ancak bugün cumhuriyetin bütün kurumlarıyla tasfiyesini içeren karşı devrim saldırısını yürütenler tarafından hedef alınıyor. Bunu görmek, buna göre maddi koşulları değiştirecek bir devrimci iradeyi ortaya koymak gerekiyor" dedi.
Ankara Barosu Başkanı Çağlayan da Medeni Kanun'un cumhuriyetin hukuk devrimi, laiklik ve eşitlik anlayışının en önemli kazanımlarından biri olduğunu vurgulayarak; "Nasıl ortak bir yaşam kurmak istiyoruz? Kadınların eşit olduğu, emeğin değer gördüğü, kimsenin inancı ve yaşam biçimi nedeniyle dışlanmadığı, hukukun herkes için güvence oluşturduğu bir gelecek, hepimizin çabasına ihtiyaç duyuyor" ifadelerini kullandı.
Sempozyumun açılış sunuşunda konuşan iktisatçı Prof. Dr. Bilsay Kuruç da "Hukukun temeli eşitliktir. Özgürlük bunun yapışık kardeşidir, ikisi parametremizdir. Hukuk eşitliğin üzerine kuruludur. İnsan bunu devrimle öğrendi. Bizim devrimimiz; sadece Sevr'den kurtulmak değil, Akdeniz medeniyetinde yerimizi almak için yapılmış bir mücadeledir.
Laiklik cumhuriyetin kök hücresidir. Eğer Medeni Kanun'un başka bir adı olsaydı, laiklik kanunu olurdu. Çünkü metnin her hali eşitlik. Bizim medeniyetinizin kök hücresi, laiklikte yatan medeniyettir" dedi.
Açılış kısmının ardından Hande Heper’in kolaylaştırıcılığında “Cumhuriyetin Hukuku: Medeni Kanunla Tebaadan Yurttaşa” başlıklı ilk oturum gerçekleşti.
Oturumda kamu kukukçusu Tevfik Can Peker “Medeni Kanun ve Cumhuriyet’in Laikleşme Süreci”, 29 Ekim Kadınları Derneği Başkanı Av. Şenal Sarıhan “Kadın ve Kamusal Yaşamın Dönüşümü”, Av. Nazan Moroğlu “Devrim Yasamız Medeni Kanun 100. Yaşında” ve Mahmut Aslan “Cumhuriyet, Aydınlanma ve Yurttaşlık” başlıklarında söz aldı.
Konuşmacılar, Medeni Kanun'un cumhuriyet kurumlarını laikleştirdiği ve yurttaşlığın eşitliğini sağladığı vurguladı. Osmanlı'da denenen "uluslaşma" hamlesinin, cumhuriyetin Medeni Kanun'un hukuku laikleştirmesiyle sağlandığı belirtildi.
Konuşmacı Şenal Sarıhan, 46 yıl önce bugün 12 Eylül faşist darbesinin ardından yasak yayın basmak ve bulundurmak suçlamasıyla tutsak bulunduğu Mamak Cezaevi'nde görevli erler tarafından dövülerek katledilen İlhan Erdost'u andı.
Av. Doğan Erkan’ın kolaylaştırıcılığını üstlendiği “Cumhuriyetin Kazanımlarından Geleceğin Mücadelesine” başlıklı ikinci oturumda Av. Selin Nakıpoğlu "Kadınların Eşitlik Mücadelesi ve Medeni Kanun", Eğitim-İş Genel Özlük-Hukuk ve TİS Sekreteri Yeliz Toy, "İşçi Sınıfı ve Emek Mücadelesi", Leyla Köksal "Laiklik ve Hukuk Düzeni: Aşınmalara Karşı" ve Prof. Dr. Gamze Yücesan Özdemir "Cumhuriyetsiz Gelecek Olur mu?" başlıklarında konuştu.
Konuşmacılar; cumhuriyetin niteliklerinin korunması ve güçlendirilmesi ve emek mücadelesi ile birleştirilmesinin laik hukukun geliştirilmesinden geçtiğini belirtti. Konuşmacılar, bu kapsamda Medeni Kanun'un bu mücadelenin merkezinde olduğunu vurguladı.
