İnsan olmanın en karmaşık ve soyut boyutu kabul edilen duygular, tıp ve sinirbilim dünyasında uzun süredir biyolojik temelleri araştırılan alanların başında geliyor. Hangi duygunun zihinde nasıl konumlandığı ve birbirleriyle nasıl ilişkilendirildiği sorusu yanıt beklerken, Emory Üniversitesi araştırmacılarından ezber bozan bir keşif geldi. PLOS Biology dergisinde detayları paylaşılan araştırma, beynin tıpkı haritada yol bulur gibi duygusal kavramlar arasında gezinmek için altıgen geometrik ızgara sistemini kullandığını gösterdi.
Nörobilimciler Yumeng Ma ve Philip A. Kragel liderliğindeki ekip, 18 katılımcının beyin aktivitelerini işlevsel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) cihazlarıyla anlık olarak kaydetti. Katılımcılara bir duygudan diğerine kademeli olarak dönüşen yüz ifadeleri ile duygusal metinler gösterildi.
Görüntüleme analizleri, beynin "ventromedial prefrontal korteks" adı verilen karar verme ve duygu düzenleme bölgesinde altıgen simetriye sahip belirgin bir aktivite deseni ortaya çıkardı. Doñada bal peteklerinden deniz köpüklerine kadar alan tasarrufu sağlayan altıgen yapının, insan beyni tarafından duygusal verileri sınıflandırmak ve haritalandırmak için kullanıldığı belirlendi.
Bilim dünyasında 2005 yılında keşfedilen ve canlıların fiziksel çevrede yollarını bulmasını sağlayan "ızgara hücreleri" (grid cells), mekan algısında altıgen koordinatlar oluşturmasıyla tanınmaktadır. Emory Üniversitesi'nin yürüttüğü çalışma, beynin yalnızca fiziksel dünyada değil, soyut duygu dünyasında da aynı yön bulma mekanizmasından yararlandığını kanıtladı.
Katılımcılar öfke, sevinç, huzur veya kaygı gibi farklı duygusal durumlar arasında zihinsel geçişler yaparken, nöronların tam olarak altıgen bir geometrik simetride ateşlendiği kaydedildi. Bu durumun, görsellerden veya okunan kelimelerden bağımsız olarak beynin duygusal kavramlar arasındaki mesafeyi biyolojik bir harita üzerinde işlediğini gösterdiği ifade ediliyor.
Duyguların beyinde iki boyutlu bir koordinat düzleminde kodlandığının tespit edilmesi, ruh sağlığı bozukluklarının anlaşılmasında yeni bir sayfa açıyor. Uzmanlar, duygusal haritalama mekanizmasındaki bozulmaların; depresyon, anksiyete ve duygu durum düzenleme güçlüğü yaşanan nörolojik rahatsızlıkların temel nedeni olabileceğini değerlendiriyor.
Araştırmacılar elde edilen bulguların henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve daha geniş hasta grupları üzerinde incelenmesi gerektiğini vurgularken, beynin soyut kavramları konumlandırma yeteneğinin çözülmesinin gelecekteki psikiyatrik tedavilere yön vereceğini belirtiyor.
