Dermatoloji ve biyoloji dünyasında ezber bozan bir keşfe imza atıldı. Cambridge Üniversitesi ve ULB uzmanlarının yürüttüğü uluslararası araştırma, cilt dokusunun yenilenme mekanizmasının kadınlarda ve erkeklerde hücresel düzeyde tamamen farklı çalıştığını ortaya koydu. Nature’da detayları paylaşılan araştırma; yaraların iyileşme hızından cilt kanseri tedavilerine, otoimmün hastalıklardan yanık müdahalelerine kadar pek çok tıbbi alanda cinsiyete özel tedavi dönemini başlatacak nitelikte.
Canlı dokuları eş zamanlı görüntüleyebilen gelişmiş mikroskopi teknolojisiyle kök hücreleri 5 ay boyunca kesintisiz takip eden bilim insanları, cildin alt katmanındaki bölünme süreçlerini inceledi. Elde edilen veriler, dişi kök hücrelerinin tam bir koordinasyon içinde hareket ettiğini gösterdi.
Kadın cilt hücrelerinin adeta bir kayıktaki kürekçiler gibi senkronize biçimde aynı anda bölünüp aynı anda üst katmana doğru ilerlediği saptandı. Erkeklerde ise kök hücrelerin herhangi bir grup koordinasyonu olmaksızın bireysel ve bağımsız kararlarla yenilendiği görüldü. Uzmanlar, dişi bireylerde yaraların erkeklere kıyasla belirgin şekilde daha hızlı iyileşmesinin temelinde bu hücresel disiplinin yattığını vurguluyor.
Araştırma ekibi, tespit edilen biyolojik farkın kaynağını belirlemek amacıyla testosteron ve östrojen hormonları üzerinde deneyler gerçekleştirdi. Erkek bireylerde testosteron hormonu baskılandığında, erkek cilt hücrelerinin bireysel hareket etmeyi bırakıp dişi hücreleri gibi senkronize davranmaya başladığı kaydedildi.
Dişi bireylerde östrojen hormonu çekildiğinde ise hücreler arasındaki kusursuz koordinasyonun bozulduğu saptandı. Testler, hormon seviyelerinin cilt kök hücrelerinin kaderini ve doku yenilenme hızını doğrudan yönlendirdiğini biyokimyasal olarak kanıtladı.
Araştırmanın liderlerinden gelişimsel biyolog Prof. Dr. Cédric Blanpain, cinsiyet parametresinin tıp ve biyoloji araştırmalarında uzun süredir ihmal edildiğini belirtti. Laboratuvar ortamında insan cilt hücreleriyle yapılan ilk testlerin de aynı hücresel mekanizmayı doğruladığını ifade eden Blanpain, elde edilen bulguların cilt kanserlerinin gelişim süreçlerini anlamada kritik bir eşik olduğunu söyledi.
Uzmanlar, gelecekte geliştirilecek yanık merhemlerinin, yara örtülerinin ve cilt kanseri ilaçlarının erkek ve kadın biyolojisine özel farklı moleküler formüllerle üretileceğini kaydediyor.
