İsrail'de 27 Ekim'de yapılan seçimlerin ardından ortaya çıkan siyasi belirsizlik sürüyor. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma görevini Başbakan Binyamin Netanyahu'nun en güçlü rakibi, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'a verdi.
Seçimlerde hiçbir siyasi blokun parlamentoda çoğunluğu sağlayamaması, yeni hükümetin kurulmasını zorlaştırıyor.
İsrail'in en uzun süre görev yapan başbakanı Netanyahu, seçimlerde partisinin en fazla sandalyeyi kazanmasına rağmen koalisyonunun çoğunluğu kaybetmesi nedeniyle iktidarını korumak için mücadele ediyor.
Netanyahu liderliğindeki dini milliyetçi blok, 120 sandalyeli parlamentoda 53 sandalyede kaldı. Hükümet kurabilmek için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
Cumhurbaşkanı Herzog'un sözcüsü, Eisenkot'un hükümeti kurma görevini üstlenmek üzere Cumhurbaşkanlığı Konutu'na davet edildiğini açıkladı.
Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, parlamentoda çoğunluğu sağlayabilmek için ihtiyaç duyabileceği Arap partileriyle ittifak kurmaya sıcak bakmıyor.
Buna rağmen Netanyahu'nun politikalarına karşı çıkan Arap siyasi liderler, hükümeti kurma görevini ilk olarak Eisenkot'un almasını destekledi.
İsrail'in Arap azınlığını temsil eden iki parti, seçimlerde toplam 19 sandalye kazanarak önemli bir başarı elde etti. Bu destek, Eisenkot'un parlamentodaki konumunu güçlendirse de hükümet kurabilmesi için yeterli görünmüyor.
Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi 21 sandalye kazanarak parlamentonun ikinci büyük partisi oldu. Merkez soldan sağa uzanan dört Yahudi ağırlıklı partiden oluşan ittifakı ise toplam 48 sandalyeye ulaştı.
Eisenkot'un hükümeti kurmak için 28 günü bulunuyor. Cumhurbaşkanı tarafından bu süreye 14 günlük ek uzatma da verilebilecek.
Eisenkot'un önünde üç temel seçenek bulunuyor:
Ancak siyasi analistler, bu seçeneklerin her birinin ciddi engellerle karşılaşabileceğine dikkat çekiyor.
Eisenkot'un girişiminin başarısız olması durumunda hükümeti kurma görevi başka bir adaya verilebilecek. Bu girişimin de sonuçsuz kalması halinde parlamentonun yeni bir aday belirlemesi mümkün.
Yaklaşık 100 günlük sürecin sonunda hiçbir aday hükümeti kuramazsa ülkede yeniden seçim yapılacak.
2022 yılında siyasete giren Eisenkot, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği Aksa Tufanı saldırısının ardından Netanyahu'nun savaş kabinesinde kısa süre görev yaptı.
Daha sonra muhalefete geçen Eisenkot, Netanyahu'nun liderliğini ve Gazze'deki askeri operasyonların yönetimini açıkça eleştirdi.
Eisenkot, Netanyahu ile aynı hükümette görev yapmayacağını daha önce defalarca dile getirdi.
Bu tutumu, iki lider arasında olası bir siyasi uzlaşmanın önündeki önemli engellerden biri olarak görülüyor.
Fas kökenli bir ailenin çocuğu olan 66 yaşındaki Eisenkot, İsrail'in Orta Doğu ve Kuzey Afrika kökenli Yahudi topluluğu Mizrahiler arasından çıkabilecek ilk başbakanı olma ihtimaliyle de dikkat çekiyor.
Siyasette görece yeni bir isim olmasına rağmen askeri geçmişi, kamuoyundaki tanınırlığının temel unsurlarından biri. Eisenkot'un ailesi de Gazze'deye yönelik saldırılarda ağır kayıplar yaşadı. Oğlu ve iki yeğeni çatışmalarda hayatını kaybetti.
Seçim kampanyasında güvenlik politikalarını ön plana çıkaran Eisenkot, 2006 yılında Lübnan'da Hizbullah'a karşı yürütülen savaş sırasında uyguladığı ve yoğun askeri güç kullanımına dayanan Dahiye Doktrini'ne de atıfta bulundu.
Eisenkot, işgal altındaki Filistin topraklarında Yahudi yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddetini de eleştiren isimler arasında yer alıyor.
Özellikle 2023'ten bu yana artan saldırıların İsrail'in Batılı ülkelerle ilişkilerini olumsuz etkilediğini savunuyor.
Ayrıca Netanyahu hükümetinin aşırı sağcı ortakları Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'e karşı çıkıyor.
Her iki isim de Filistinlilere yönelik şiddeti teşvik ettikleri yönündeki suçlamalar nedeniyle bazı Batılı ülkelerin yaptırımlarıyla karşı karşıya kaldı.
İsrail'de hükümet kurma sürecinin nasıl sonuçlanacağı, Eisenkot'un farklı siyasi grupları ortak bir zeminde buluşturup buluşturamayacağına bağlı.
Görüşmelerin başarısız olması halinde ülkenin yeniden sandığa gitmesi gündeme gelecek.
